Marksizm ve Kadın Sorunu

07.03.2014 | Berna IRMAK – Deniz KÖKSAL

kadın sorunu

Bugüne kadarki tüm yazılı tarih, kadınların ezilmesinin, aşağılanmasının ve yok sayılmasının tarihidir. Kadınlar sınıflı toplumlarda arka plana itilmiş, çeşitli haksızlıklara maruz bırakılmış, dövülmüş, aşağılanmış, yok sayılmışlardır. Sömürünün, baskının, ezilmenin çifte niteliğini anlamayan bir işçi hareketinin başarıya ulaşması mümkün değildir. Sorunu yalnızca ilk kısımla (işçi sınıfının ezilmesiyle) sınırlayan ya da kadınların maruz kaldıkları kaba ezilme biçimlerini görmekle yetinip, ince, incelikli ayrımcılık ve ezme biçimlerine göz kapayarak, “neticede bütün işçiler eziliyor” diyen bir hareket, işçi sınıfının yarısıyla ilişkilerini asla belli bir seviyenin ötesine geçiremeyeceğinden, hiçbir zaman başarıya ulaşamayacaktır.

(1. Bölüm)

Bugüne kadarki tüm yazılı tarih, kadınların ezilmesinin, aşağılanmasının ve yok sayılmasının tarihidir. Kadınlar sınıflı toplumlarda arka plana itilmiş, çeşitli haksızlıklara maruz bırakılmış, dövülmüş, aşağılanmış, yok sayılmışlardır. Sömürünün, baskının, ezilmenin çifte niteliğini anlamayan bir işçi hareketinin başarıya ulaşması mümkün değildir. Sorunu yalnızca ilk kısımla (işçi sınıfının ezilmesiyle) sınırlayan ya da kadınların maruz kaldıkları kaba ezilme biçimlerini görmekle yetinip, ince, incelikli ayrımcılık ve ezme biçimlerine göz kapayarak, “neticede bütün işçiler eziliyor” diyen bir hareket, işçi sınıfının yarısıyla ilişkilerini asla belli bir seviyenin ötesine geçiremeyeceğinden, hiçbir zaman başarıya ulaşamayacaktır.

  • Giriş
  • Kadın Sorununun Tarihsel Kökenleri
  • Kapitalizmin Doğuşu ve Kadınlar
  • Günümüz Kapitalizminde Kadınların Durumu

(2. Bölüm)

İşçi hareketi içindeki bir erkek işçinin “neticede, erkeği kadını bir, hepimiz eziliyoruz” söyleminin arkasına sığınması, kadınların cinsiyet baskısına karşı mücadelesini görmezden gelmesi kabul edilemez. Fakat işçi mücadelesi içindeki bir kadın işçinin kadınların ezilmeye, baskıya, sömürüye vs. karşı mücadelesini işçi sınıfının genel mücadelesinden yalıtık-bağımsız ele alması, “erkek egemen bir toplumda yaşıyoruz, erkekler (erkek işçiler) kadın mücadelesinin parçası olamaz” demesi de kabul edilemez. Bu iki önermeden birini diğerinden ayrı düşünmek Marksizmin özüne aykırıdır, birinden birini unutmak devrimci işçi hareketiyle diğer (küçük burjuva ya da burjuva) muhalif hareketler arasındaki ayrımları silikleştirir, işçi sınıfının mücadelesine zarar verir.

  • Kadın Sorununun Toplumsal Karakteri
  • Kadınlar ve Sınıf Mücadelesi
  • İşçi Hareketinin Tarihinde Kadın Sorunu

(3. Bölüm)

İşçi sınıfı devrimcilerine, sınıf bilinçli işçilere düşen görev, kadınların çifte ezilmişliğini görmek ve bugünden başlayarak bu haksızlığa karşı koyulmadığı sürece sömürüye ortak olmaktan kurtulmanın mümkün olmayacağını anlamak ve bu kavrayış yönünde adımlar atmaktır. Ezen cinse mensup bir komünist, “ama ben bir şey yapmıyorum” şeklinde bireysel tavır almak yerine, nesnel gerçekliği kabul edip, o nesnelliğin parçası olmadığını, o nesnelliği reddettiğini eylemde, yani davranışlarıyla kanıtlamalı, ezilen cinsin güvenini kazanmak için (laf üretmeyi değil) çaba harcamayı tercih etmelidir. Bir erkek işçi, kadınlara yönelik ayrımcılığa aktif şekilde karşı durmadığı sürece, çok iyi niyetli de olsa, sorumlusu olmadığı baskıyı-eşitsizliği devam ettiren, uygulayan olmaktan kurtulamaz.

  • Bolşevikler ve Kadın Sorunu
  • Marksizm ve Feminizm

(4. Bölüm)

Sosyalist hareketteki gerilemeyle birlikte kadın hareketinin kazanımları da dünya üzerinde büyük saldırılarla karşı karşıya geldi. Bu bir tesadüf değildir. İleri kapitalist ülkelerdeki “saygın” gazete ve dergilerde 2000’li yılların başından bu yana kadının tekrardan eve dönmesinin biyolojik, toplumsal vs. gerçekliklere ne kadar “uygun” olduğunu belirten yazılar yayınlanıyor. Üstelik onlarca yıllık mücadelelerin ardından! Bu durum kapitalist düzeni ortadan kaldırmadığımız müddetçe kadınların mücadelesinin de kazanımlarını kalıcılaştıramayacağını gösteriyor.

  • Türkiye’de Kadın Sorununun Bazı Güncel Meseleleri
  • Taleplerimiz
  • Sonuç